Data publiceren zonder analyses te doen


Door redactie wetenschap NRC

Een onderzoeker die mooie wetenschappelijke gegevens in een doos heeft liggen, kan daarvoor tegenwoordig erkenning krijgen – ook al zijn die data nooit verwerkt. De uitgeverij van Nature timmert aan de weg met een tijdschrift dat beschrijvingen van datasets publiceert, zonder dat daaruit conclusies worden getrokken.

Afgelopen week vestigde Scientific Data, dat eind mei van start ging, de aandacht op zich met een persbericht over een artikel. Dat beschrijft een set geluidsopnames van 17 jonge chimpansees, tussen 1971 en 1973 in Tanzania gemaakt door Nederlandse onderzoekers, veldwerkers bij de beroemde primatoloog Jane Goodall. De opnamen zijn vrij te downloaden.

‘Data journals’ zijn in opkomst, constateerde een Amerikaanse dataspecialist, Katherine Akers, eerder dit jaar. Ze vindt het goed dat de artikelen peer-reviewed zijn en dat je ze op je cv kan zetten. Data journals, vindt Akers, belonen de vrije verspreiding van wetenschappelijke gegevens. Ruim 70 tijdschriften publiceren af en toe kale data; circa 20 zijn er volledig aan gewijd.

Dat Scientific Data de chimpansee-opnames in de schijnwerpers zet, heeft een ironische kant. Ze zijn gemaakt en vrijgegeven door Frans Plooij, auteur van babyboek Oei, ik groei!. In de jaren 90 was hij als bijzonder hoogleraar in Groningen betrokken bij een conflict over data, toen data van een promovenda niet met zijn theorie klopten. Plooij verliet de universiteit. Hij wilde nu niet reageren.

Dit artikel is verschenen in het NRC Handelsblad van maandag 25 augustus 2014 op pagina 19