33 Onderzoeksfaciliteiten en -clusters prioriteit voor Nederlandse wetenschap

Op 13 december 2016 werden de onderzoeksfaciliteiten bekend gemaakt die de komende vier jaar de hoogste prioriteit hebben voor de wetenschap in Nederland. Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Sander Dekker nam de Roadmap Grootschalige Wetenschappelijke Infrastructuur met de 33 geselecteerde faciliteiten en clusters in ontvangst tijdens de presentatie in Den Haag. De faciliteiten op de Roadmap komen in aanmerking voor financiering door NWO. Onder deze faciliteiten is elke twee jaar 80 miljoen euro te verdelen.

Hoogwaardige apparatuur en state-of-the-art onderzoeksfaciliteiten leveren een belangrijke bijdrage aan technologische en maatschappelijke innovatie. Staatssecretaris Dekker: ‘Wetenschappelijk onderzoek is dé sleutel voor vooruitgang. Excellente wetenschap kan niet zonder hoogwaardige en toegankelijke onderzoeksinfrastructuur. Wetenschap moet impact hebben. En dat betekent: samenwerken, kennis delen en nieuwsgierig blijven. De Nationale Roadmap gaat over het gereedschap dat wetenschappers nodig hebben om hun belangrijke wetenschappelijke werk voor de samenleving te kunnen doen. Terecht is samenwerken een rode draad hierin.’

Eerder dit jaar bracht de Permanente Commissie voor Grootschalige Wetenschappelijke Infrastructuur met een landschapsanalyse zo’n 160 bestaande en nieuwe onderzoeksfaciliteiten met een investeringsbehoefte in kaart. Er is echter te weinig geld om al deze faciliteiten in Nederland te ondersteunen. Daarom is een selectie gemaakt van de onderzoeksfaciliteiten op basis van hun belang voor de wetenschap. Ook is er nadrukkelijk geselecteerd op aansluiting bij strategische prioriteiten, zoals de Nationale Wetenschapsagenda, de topsectoren en de Europese roadmap voor grootschalige onderzoeksfaciliteiten (ESFRI).

Clustering faciliteiten voor samenwerking

Bij het in kaart brengen van de onderzoeksfaciliteiten in Nederland tijdens de landschapsanalyse constateerde de Commissie al dat een betere afstemming en samenwerking tussen faciliteiten nodig is om de investeringsbehoefte omlaag te brengen. Zo wordt er door verschillende faciliteiten vergelijkbare apparatuur aangevraagd en worden nieuwe investeringen gedaan of gepland terwijl bij bestaande faciliteiten nog capaciteit beschikbaar is.

Een van de keuzes die de Commissie daarom heeft gemaakt voor de Roadmap 2016-2020 is het aanbrengen van clusters van onderzoeksfaciliteiten. De Commissie heeft deze clusters gevraagd om met één gezamenlijk investeringsplan te komen. Voorzitter Van Duijn: ‘Dit leidt tot meer samenwerking en afstemming en tot een zo efficiënt mogelijke inzet van de beperkte middelen.’ Naast de 16 individuele faciliteiten bevat de Roadmap 17 clusters.

Eerste toekenningen in 2018

Medio 2017 kunnen de onderzoeksfaciliteiten die op de Roadmap staan hun financieringsaanvraag indienen. De eerste toekenningen worden in het voorjaar van 2018 verwacht. De Roadmap Grootschalige Wetenschappelijke Infrastructuur is ingesteld voor een periode van vier jaar. In de loop van 2020 vindt de volgende update van de Nationale Roadmap plaats. De Permanente Commissie zal na de aanstaande financieringsronde de opzet van de huidige Roadmap evalueren. Tussentijds kunnen in urgente situaties beperkte aanvullingen gedaan worden op deze Nationale Roadmap.

Permanente Commissie

Om de strategische kaders voor deze investeringen voor langere tijd vast te leggen heeft het kabinet in de Wetenschapsvisie 2025 aan NWO gevraagd een Permanente Commissie voor Grootschalige Wetenschappelijke Infrastructuur in te stellen. Op 24 juni 2016 presenteerde de Commissie haar eerste omvangrijke inventarisatie van het onderzoeksfaciliteitenlandschap, door middel van de lancering van onderzoeksfaciliteiten.nl. Deze website biedt voor het eerst een overzicht van het aanbod aan bestaande grootschalige infrastructuur in Nederland.

Meer informatie