Workshop SERPENS – Historische kranten als bron voor onderzoek naar exoten

Krantencollecties kunnen een belangrijke historische bron zijn voor onderzoek naar planten en dieren. Ze geven met name informatie over mens-natuur interacties. Het doorzoeken van grote krantencollecties brengt echter ook problemen met zich mee. Een simpele zoekopdracht op soortnaam levert vaak een enorme hoeveelheid niet-relevante resultaten op. Het gaat hierbij vaak om persoonsnamen, bijvoorbeeld ‘meneer Wolf’, of spreekwoorden, zoals ‘een addertje onder het gras’. Het CLARIAH Serpens-project zoekt naar computationele oplossingen voor deze problemen. Als casus kijken we naar vermeldingen van “ongedierte” en “hinderijke” soorten in de krantencollectie (1800 – 1940) van de Koninklijke Bibliotheek. Het doel is deze collectie contextueel doorzoekbaar te maken, zodat niet-relevante resultaten weggefilterd kunnen worden. Het combineren van technieken uit de computationele taalkunde met historisch-ecologische vragen maakt dit project uniek. 

Met de workshop willen we de mogelijkheden in kaart brengen die ontstaan wanneer historische krantencollecties gebruikt worden voor onderzoek naar exoten. Ook hopen we zicht te krijgen op de knelpunten bij deze vorm van onderzoek.

Welke vragen kunnen er beantwoord worden met behulp van historische kranten? Hoe willen gebruikers krantencollecties doorzoeken? Welke informatie kan er uit de kranten gehaald worden? Om deze en meer vragen te beantwoorden, brengen we experts uit de beleids- en onderzoekswereld op het gebied van exoten, historisch ecologen, collectiebeheerders van de KB en wetenschappers uit de computationele taalkunde bijeen.

U bent van harte uitgenodigd om de workshop bij te wonen, opgeven kan door een email te sturen naar . Aan deelname zijn geen kosten verbonden. De workshop zal plaatsvinden op donderdag 25 januari in Nijmegen. 

Programma:

12.30-13.00 Welkom met koffie en thee
13.00-13.10 Openingswoord door Rob Lenders
13.10-13.30 ‘Computationele oplossingen voor het doorzoeken van grote collecties historische kranten’ door Marieke van Erp
13.30-13.50 ‘Op jacht naar de bunzing en de lynx: twee voorbeelden uit de KB-krantencollectie’ door Thomas van Goethem
13.50-14.00 Koffiepauze
14.00-14.45 Workshop: In tweetallen aan de slag met geannoteerde datasets van bijvoorbeeld de muskusrat, zonnebaars en Japanse duizendknoop  (deelnemers kunnen ook zelf soorten inbrengen om mee aan de slag te gaan)
14.45-15.30 Plenaire discussie
15.30 Borrel