Achtergrond

Mediawetenschappers werken over het algemeen met bestaande datasets: audiovisuelebronnen (film, radio en televisieprogramma’s, online audio en video), gepubliceerde bronnen (kranten, omroepgidsen, sociale media content) en gestructureerde data (zoals kijkcijfers, of een database als Cinema Context met aan kranten en archivalia ontleende data over films, bioscopen, vertoningen en in de filmsector actieve personen en bedrijven).

Vanwege de specifieke aard van audiovisuele bronnen (combinatie van beeld en geluid, tijdgebonden) zijn additionele maatregelen nodig om ze op grotere schaal toegankelijken doorzoekbaar te maken. Dat gebeurt enerzijds door ze te koppelen aan beschrijvingen die de inhoud van de bron en een aantal contextuele gegevens bevatten (metadata, ondertitel files)en anderzijds met behulp van nieuwe technologie, zoals spraakherkenning voor het automatisch genereren van transcripties en beeldherkenning voor het zoeken naar patronen op visuele kenmerken.

Recente gebruikersstudies (Bron et al. 2013; Bron et al. 2015) hebben laten zien dat mediawetenschappers de diverse bronnen in samenhang willen onderzoeken. Een goed begrip van audiovisuele bronnen vereist gedetailleerde kennis over de context waarin ze zijn geproduceerd, verspreid en waargenomen. Tevens zijn onderzoekers die met audiovisuele bronnen werken vaak geïnteresseerd in de rol van media in de constructie, verspreidingen receptie van een bepaald sociaal of cultureel fenomeen, wat vereist dat verschillende perspectieven op hetzelfde fenomeen door de tijd heen kunnen worden opgespoord en in samenhang geanalyseerd. Daarnaast wordt het onderzoeksproces van mediawetenschappers gekarakteriseerd door een exploratieve fase van de inhoud van het materiaal (waar in de vraagstelling wordt ontwikkeld en/of aangescherpt) gevolgd door een meer doelgerichte verzameling en analyse van met name contextuele data (contextualiseringsfase) – een cyclus die vaak een of meerdere keren wordt herhaald en wordt afgesloten met het presenteren van de gevonden resultaten (presentatiefase) (Bron et al.2015).

De grootste uitdaging voor mediawetenschappers is toegang tot het bronnenmateriaal, dat vaak auteursrechtelijk is beschermd en verspreid ligt over verschillende bewaarplaatsen. Tevens is er behoefte aan instrumenten om het diverse bronnenmateriaal in samenhang te kunnen onderzoeken.