'Oorlog uit Eerste Hand': identificatie van namen in oorlogsbrieven

In 'Oorlog uit Eerste Hand' werkt CLARIAH Werkpakket 6 samen met het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies om oorlogsbrieven uit de periode 1935-1950 te digitaliseren in een verrijkte, doorzoekbare dataset.

Hoofdonderzoeker
  • Milan van Lange
Logo van het project 'Oorlog uit Eerste Hand' (Bron: NIOD)

In het project 'Oorlog uit Eerste Hand: Oorlogsbrieven (1935-1950) van het NIOD digitaal' worden meer dan 150.000 pagina’s persoonlijke correspondentie gedigitaliseerd. De collectie bestaat onder meer uit briefwisselingen, ansichtkaarten en luchtpostbrieven uit de periode voor, tijdens en na de Duitse bezetting van Nederland en de dekolonisatieoorlog in Indonesië. 'Oorlog uit Eerste Hand' gaat verder dan het scannen van het materiaal alleen, door ook een verrijkte en digitaal doorzoekbare dataset te ontwikkelen.

Op basis van de archiefbeschrijvingen is van veel brieven in de collectie bekend wie ze geschreven hebben. Vaak weten we ook aan wie ze gericht waren. In deze Clariah use case doken we dieper in het materiaal: we trachtten automatisch namen in kaart te brengen van personen die in de briefteksten genoemd worden. Dit wilden we ook voor namen van landen, plaatsen en organisaties. In samenwerking met Julia Neugarten en Joris van Zundert hebben we in deze casus een werkplan met zogenoemde Named Entity Recognition (NER) opgesteld. Hiermee kunnen we nu grotendeels automatisch namen van personen, plaatsen en organisaties onderscheiden en uit de correspondenties halen.

Het structureren van deze informatie in de gedigitaliseerde oorlogsbrieven maakt het makkelijker om bronnen digitaal te zoeken, te vinden en te verbinden met andere collecties. Daarnaast biedt het waardevolle mogelijkheden voor een meer overkoepelend perspectief in historisch onderzoek op bijvoorbeeld het denken van en over verschillende personen.

'Oorlog uit Eerste Hand' wordt mede mogelijk gemaakt door financiering van het Mondriaan Fonds, het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies.